Bilgi Kutusu
Anahtar Kelimeler: yenidoğan ishal bebek sağlığı bağırsak
Edit
Yenidoğan bir bebeğin altını açtığında gördüğün her sulu kaka ishal değildir. İşte en çok kafa karıştıran nokta da burası. İlk kez anne ya da baba olduysan “Eyvah, bu kadar sıvı olması normal mi?” diye düşünmen çok doğal. Vallahi birçok aile aynı endişeyi yaşıyor. Çünkü yenidoğanların dışkısı, büyük çocuklarınkine hatta yetişkinlerinkine hiç benzemez. Özellikle anne sütü alan bebeklerde dışkının yumuşak, parlak, hatta bazen neredeyse su gibi görünmesi tek başına bir hastalık anlamına gelmez…
Asıl mesele sayıda ve bebeğin genel halinde gizli. Bir anda her zamankinden çok daha sık kaka yapmaya başladıysa, bez neredeyse sürekli kirleniyorsa ve buna huzursuzluk, emmeme ya da halsizlik eşlik ediyorsa işte o zaman durup biraz daha dikkatli bakmak gerekir. Çünkü ishal dediğimiz tablo sadece bezde gördüğün görüntüden ibaret değildir. Bebeğin davranışı da sana sessiz sessiz bir şeyler anlatır.
Anne sütü bazen şaşırtıcıdır. Bir yandan bebeği enfeksiyonlardan korur, diğer yandan dışkıyı doğal olarak yumuşatır. İşte bu yüzden anne sütüyle beslenen bir bebeğin günde sekiz on kez kaka yapması bile normal kabul edilebilir. Garip geliyor değil mi? Ama sayıdan çok değişime odaklanınca tablo daha net görünmeye başlar.
Virüsler ise yenidoğan döneminde en sık karşılaşılan nedenlerden biridir. Küçücük bir mikrop bile hassas bağırsak düzenini altüst edebilir. Hele evde hasta birileri varsa… Abi, bazen herkes “Basit bir mide üşütmesi.” diye geçiştiriyor ama o basit görünen tablo minicik bir bebek için aynı derecede basit olmayabiliyor.
Bakteriyel enfeksiyonlar daha seyrek görülür ama tamamen yok sayılmaz. Özellikle ateş, kötü kokulu dışkı ya da dışkıda kan gibi bulgular varsa iş biraz farklı bir noktaya gider. Böyle zamanlarda internetten saatlerce araştırma yapmak yerine bebeğin doktorunu görmek çok daha güven verir. Çünkü her ishal birbirine benzemez. Dışarıdan aynı gibi görünür ama altında bambaşka nedenler olabilir.
Mama değişiklikleri de bazen bağırsakların dengesini etkileyebilir. Her bebek aynı mamaya aynı tepkiyi vermez. Birinde hiçbir sorun çıkmazken diğerinde dışkı düzeni tamamen değişebilir. Bu yüzden aceleyle “Bu mama kesin kötü geldi.” demek de doğru olmaz. Biraz gözlem… Sonra gerekiyorsa doktorla birlikte karar vermek en sağlıklısıdır.
Nadiren de olsa besin alerjileri veya doğuştan gelen bazı bağırsak hastalıkları ishalin altında yatabilir. İşte bu kısım biraz daha dikkat ister. Çünkü sadece ishal olmaz. Kilo alamama, sürekli kusma, karında şişlik ya da gelişim geriliği gibi başka işaretler de tabloya eklenir. Bir belirti tek başına çok şey söylemeyebilir ama birkaç belirti yan yana geldiğinde hikâye değişmeye başlar.
Su kaybı… Belki de bütün konunun en hassas tarafı burası. Yenidoğan bir bebeğin vücudu küçücük olduğu için sıvı kaybını yetişkinler gibi tolere edemez. Ağlarken gözyaşının azalması, ağzının kuruması, bezinin eskisi kadar ıslanmaması ya da sürekli uyuklaması bazen sana sessizce “Bir şeyler yolunda gitmiyor.” demeye çalışır. O sesi duymak önemli.
Şunu da söylemeden geçmek olmaz. İshal olduğunda birçok kişi hemen su vermeyi ya da farklı karışımlar hazırlamayı düşünür. Oysa yenidoğan döneminde rastgele uygulamalar faydadan çok zarar verebilir. Anne sütü alıyorsa emzirmeye devam etmek çoğu zaman en değerli destektir. Mama kullanıyorsa da doktorun önerisi olmadan büyük değişiklikler yapmak pek iyi fikir değildir.
Bazen insan kendini suçlamaya başlıyor. “Acaba ben mi üşüttüm, yanlış mı tuttum, yanlış mı besledim?” diye… Ama her ishalin arkasında ebeveyn hatası aranmaz. Hayatın içinde mikroplar var, hassas bağırsaklar var ve gelişmeye çalışan minicik bir sindirim sistemi var. Yani her şeyi kontrol etmek zaten mümkün değil.
En sonunda dönüp aynı noktaya geliyorsun aslında. Bezde gördüğün değişiklik kadar bebeğin gözlerine, emmesine, uykusuna ve hareketlerine bakıyorsun. Çünkü bütün hikâye orada saklı. Bazen gerçekten telaşlanacak bir durum çıkmıyor. Bazen de erken fark edilen küçücük bir belirti büyük bir sorunun büyümesini engelliyor. İşte denge tam burada kuruluyor… Sakin kalıp dikkatli olmak çoğu zaman en doğru başlangıç oluyor.
Kaynak: Orijinal Haber
